July 29, 2022

INSEKBEHEER OP OPGEBERGDE GRAAN VOORKOM VERLIESE

Vir die suksesvolle opberging van graan is dit belangrik om insekbeheer deur middel van fosfienberoking toe te pas. Insekte wat in silo’s voorkom, lê hulle eiers in die opgebergde korrels of pitte waarna die larwes op die inhoud daarvan teer. Sodoende word die aanvanklike opgebergde volume aansienlik verminder. Die voorkoming van die geldelike verlies wat dit tot gevolg kan hê, regverdig dus die fosfienberoking se minimale uitgawe per ton.

‘n Probleem wat egter met fosfienberoking kan kop uitsteek, is dat insekte ‘n weerstand daarteen kan opbou. Sodanige weerstand of toleransie ontstaan wanneer ‘n fosfienformule verswak word deurdat die korrekte voorskrifte nie gevolg word nie. ‘n Verkorte berokingstydperk, onvoldoende afseeling van die graan wat berook moet word of die gebruik van verkeerde seëlmateriaal is bydraende faktore tot fosfientoleransie.

Entomoloë van die chemiese maatskappy Degesch, ‘n voorsiener van fosfien-berokingsprodukte, doen deurlopend omvattende navorsing ten opsigte van fosfientoleransie. Dit behels die teel van tien generasies van ‘n insekspesie in ‘n laboratorium. Elke generasie word dan aan fosfienberoking met wisselende dosisse en tydsduur en ook by verskillende temperature onderwerp. Die onderskeie groottes van ‘n silo word ook in ag geneem waarna ‘n finale formule aanbeveel word om fosfientoleransie teen te werk.

Degesch verskaf ‘n feremone-lokval wat ‘n insekwyfie se sekshormoon afgee ten einde die mannetjie na die lokval te lok. Sodoende word bepaal watter areas besmet is sodat dit berook kan word.

Suksesvolle fosfienberoking gaan hand aan hand met goeie silohigiëne. ‘n Gunstige omgewing waar insekte kan broei en aanteel, soos byvoorbeeld in ou sakke met graanreste asook ander vuil werksplekke, behoort opgeruim te word. Voor inname is dit ook noodsaaklik om ‘n silo se binnekant met ‘n geregistreerde kontakmiddel te spuit. Die gif maak bestaande insekte dood en die agtergeblewe lagie gif tree voorkomend op.

Dit is ook die silo-eienaar se verantwoordelikheid om personeel wat die beroking moet doen, op te lei, te registreer volgens Wet 36 en van die regte toerusting te voorsien. Dit behels onder andere gemotoriseerde rugsakspuite en rookmasjiene om die leë buise te behandel.

Let daarop dat enige fosfienaanwending slegs deur ‘n geregistreerde plaagbeheeroperateur gedoen mag word indien hy vir beroking geregistreer is. Alternatiewelik mag ‘n bona fide-boer dit op sy plaas toedien, maar alle maatreëls per etiket moet nagekom word.

Die korrekte dele per miljoen (ppm) bepaal suksesvolle beroking. Dit is dus belangrik om die gas met die korrekte toerusting te meet. Die meting sal aandui of die fosfienformulasie wat gebruik word volledig vrygestel word en of daar ‘n lekkasie bestaan. “Om te meet is om te weet!”

Artikel geskryf deur Marietta Cronje

Eddie Engelbrecht
ALGEMENE BESTUURDER: DEGESCH SA